مقایسه سنسورهای فول فریم در مقابل کراپ دوربین‌های DSLR

آیا اختلاف دوربین‌های فول‌فریم و کراپ‌سنسور در عکاسی حرفه‌ای زیاد است؟ تحت این شرایط این اختلاف تا چه اندازه چشمگیر است و خروجی تصویر تا چه اندازه تغییر می‌کند؟ در این مقاله به این سؤالات جواب می‌دهیم.

سنسور دوربین‌ با اندازه‌های مختلف وارد مارکت می‌شود. برای نمونه سنسور تلفن هوشمند کمی از سنسور کانن ۵D Mark III به نوعی یک DSLR حرفه‌ای کوچک‌تر است. برای دوربین‌های DSLR و بدون‌ آینه‌ی باکیفیت، دو اندازه‌ی سنسور می باشد: ۳۵ میلی‌متر (که عموما به آن «فول فریم» گفته می‌شود) و APS-C (که معمولا به آن «کراپ سنسور» یا «دوربین کراپ» گفته می‌شود). در این مقاله به بررسی اختلاف بین این دو می‌پردازیم.

اندازه‌ی سنسور

منظور از اندازه‌ی سنسور، ابعاد فیزیکی آن است. ابعاد یک سنسور ۳۵ میلی‌متری در حقیقت برابر با ۳۶ در ۲۴ میلی‌متر و شبیه به فیلم ۳۵ میلی‌متری قدیمی است. سنسورهایی با ابعاد کوچک‌تر از این، به‌دلیل اینکه درواقع برشی از سنسور ۳۵ میلی‌متری (یک قسمت از فیلم) هستند، کراپ (برش) نامیده می‌شوند. میزان کوچک‌تر بودن سنسورهای کراپ و تأثیر آن را پیشتر شرح خواهیم داد.

اندازه‌ی سنسور هیچ ربطی به تعداد مگاپیکسل‌ها ندارد. برای نمونه رزولوشن ۲۰ مگاپیکسلِ  دوربین فول‌ فریم با ۲۰ مگاپیکسل دوربین کراپ سنسور تفاوتی ندارد. اندازه‌ی فیزیکی یک سنسور فول فریم ۱۰ مگاپیکسلی، بیشتر از یک سنسور کراپ ۲۴ مگاپیکسلی است. در کراپ سنسور، هر فتوسایت مستقل (حسگرهای کوچکی که نور را برای هر پیکسل تشخیص می‌دهند) کوچک‌تر است.

عملکرد در نور کم

به این دلیل که فتوسایت‌های سنسور دوربین‌های فول فریم بزر‌گ‌تر هستند، این نوع دوربین در نور کم درمقایسه با همتایان کراپ سنسور خود اجرای مناسب تری دارد؛ چونکه فوتون‌های بیشتری روی فتوسایت‌ها قرار می‌گیرند و داده‌های بیشتری برای کار ممکن می‌کنند.

عکاسی در شب

دوربین‌های فول فریم به‌ویژه در نور کم، عموما کیفیت بهتری دارند

دوربین‌های فول فریم گران‌تر هستند و محیط بیشتری برای بهره برداری از قطعات باکیفیت‌تر در آن‌ها امکان دارد. بدین ترتیب امکان بهره برداری از سنسور‌های بزرگ‌تر در معرض است و با این وجود با بالا بردن تنظیمات ایزو، نویز دیجیتال درمقایسه با دوربین‌های کراپ دیرتر در عکس ها پدیدار ‌می‌شود.

همین مسئله لحظه عکاسی در شرایط نوری بسیار روشن و زیاد صادق است؛ به این معنی که دوربین‌های فول‌فریم در تجزیه‌ی دقیق رنگ‌ها بهتر رفتار می‌کنند.

میدان دید

عملکرد خوب در نور کم یکی از مزیت‌های دوربین‌های فول‌فریم به‌شمار می‌رود؛ با اینحال بزرگ‌ترین اختلاف آن با دوربین‌های کراپ، سنسور نیست. دوربین‌های فول‌فریم و کراپ سنسور معمولا از لنزهای یکسانی استفاده می‌کنند و حتی اگر اینطور نباشد هم لنزهای کراپ سنسور بسیار شبیه به به لنزهای فول‌فریم هستند.

اگر یک لوله یا استوانه‌ی دوسر باز (مانند یک قوطی چیپس پرینگلز که انتهای آن بریده شده باشد) را با چند سانتی‌متر فاصله مقابل صورت خود بگیرید، عکس ها و مناظر را به‌صورت دایره‌ای خواهید دید. این کار دقیقا شبیه به نگاشت تصویر در لنز دوربین است.

میدان دید کراپ سنسورها حتی در‌صورت بهره برداری از لنزهای یکسان، با میدان دید فول‌فریم دارای اختلاف است

اکنون یک درپوش بردارید، مستطیلی با ابعاد ۳۶ در ۲۴ میلی‌متر روی آن برش دهید و آن را روی قوطی یا لوله سوار کنید. آنچه خواهید دید شبیه به عملکرد نگاشت تصویر یک دوربین فول فریم است. این نوع دوربین یک کراپ مستطیلی را دریافت می‌کند و بقیه‌ی نگاشت را نادیده می‌گیرد.

درپوش دیگری بردارید و یک مستطیل دیگر روی آن برش بزنید. این دفعه اندازه‌ی مستطیل را نصف اندازه‌ی مستطیل اول در نظر بگیرید؛ حدودا ۲۲.۵ در ۱۵ میلی‌متر. این مستطیل حدودا اندازه‌ی یک فریم دوربین کراپ سنسور است. این دفعه کراپ مستطیلی معلومات بیشتری را نادیده می‌گیرد.

اینجا است که تست ذهنی ما کمی پیچیده می‌شود: اگر هر دو لوله‌ی دست‌ساز فول‌فریم و کراپ سنسور مگاپیکسل یکسانی داشته باشند، بااینکه حفره‌ی لوله‌ی کراپ کوچک‌تر است، تصویر تولیدشده به وسیله آن رزولوشنی دقیقا برابر با لوله‌ی فول‌فریم خواهد داشت و در صفحه‌ی نمایش رایانه هم عکس ها با یک اندازه ظاهر می‌شوند. ولی باید گفت، اختلاف در این است که تصویر کراپ، زوم‌شده به‌ نظر می‌رسد.

اکنون به بررسی چند نمونه‌ی حقیقی می‌پردازیم. تصویر پایین با دوربین ۵D MKIII و لنز ۵۰ میلی‌متری گرفته شده است.

کانن فول فریم

و تصویر پایین با یک دوربین Canon 650D کراپ سنسور در همان نقطه با همان لنز ۵۰ میلی‌متری گرفته شده است.

کانن 650

با استناد به عکس ها بالا، به ذهن خطور میکند تصویر دوربین کراپ سنسور زوم شده است؛ به این دلیل که سنسور کراپ، برشِ   تنگ‌تری از نگاشت لنز گرفته است.

ضریب کراپ و فاصله‌ی کانونی

به‌طور کلی نحوه‌ی تأثیرگذاری یک دوربین کراپ سنسور بر عکس ها قابل پیش‌بینی است. دوربین‌های کراپ سنسور حاوی یک «ضریب کراپ» هستند که در معرض نمایش گذاشته است به چه نحو تصویر ثبت‌شده را در ظاهر بزرگ‌نمایی می‌کنند. برای دوربین‌های کانن، ضریب تقریبی کراپ ۱.۶ است. این ضریب برای دوربین‌های نیکون حدود ۱.۵ است.

ضریب کراپ، فاصله‌ی کانونی (و همین‌طور میدان دید) برابر با با یک دوربین فول‌فریم را در دوربین‌های کراپ سنسور تعریف می‌کند. برای بهره برداری از آن، میتوانید فاصله‌ی کانونی حقیقی لنز را در ضریب کراپ ضرب کنید.

پیشتر‌ی مثال بالا، لنز ۵۰ میلی‌متری دوربین ۶۵۰D برابر با لنز ۸۰ میلی‌متری دوربین ۵D MKIII است؛ کفایت می کند فاصله‌ی کانونی ۵۰ میلی‌متری لنز را در ۱.۶ (ضریب کراپ) ضرب کنید. این مسئله را می‌توان در رفتار ثابت کرد. تصویر پایین با دوربین ۵D MKIII و لنز ۸۵ میلی‌متری گرفته شده است.

کانن 85 میلی متر

و این تصویر را کنار تصویری قرار می‌دهیم که با دوربین ۶۵۰D و لنز ۵۰ میلی‌متری گرفته شده است. همان‌طور که می بینید، قاب نتایج خروجی از جهت وسعت بسیار شبیه به به هم به‌ نظر می‌رسند. (مقایسه کنید با تصویر گرفته‌شده به وسیله ۵D MKIII با لنز ۵۰ میلی‌متری در قسمت قبل)

کراپ سنسور و فول فریم

کدام برای شما خوب‌تر است؟

دوربین‌های فول فریم به‌طور کلی کیفیت و تولید خوب‌تری درمقایسه با دوربین‌های کراپ سنسور دارند. این دوربین‌ها پرچم‌دارهایی با تازه ترین قابلیت ها هستند. دوربین‌های کراپ سنسور اکثر کمپانی‌ها، نمونه‌های سطح متوسط یا مقدماتی آن‌ها به شمار می‌روند. ولی باید گفت، این شکاف زیاد نیست. دوربین‌های پایین‌رده‌ی حال حاضر درمقایسه با دوربین‌های رده‌‌بالای چندسال پیش بهتر هستند. بسیار ممکن نیست که قادر باشید متوجه اختلاف کیفیت عکس ها بسیاری از دوربین‌های کراپ تازه و فول‌فریم شوید؛ مگر اینکه این عکس ها در شرایط مخصوصی به ثبت رسیده باشند یا نیاز به چاپ آن‌ها در اندازه‌های بسیار بزرگی داشته باشید. 

به دلیل آنکه دوربین‌های فول فریم از گزینه‌های بیشتری مانند فوکوس اتوماتیک یا کیفیت تولید بهتری دارا هستند، اندازه‌ی سنسور تنها معیار انتخاب دوربین به شمار می‌رود. بزرگ‌ترین دلیل خرید کانن ۵D MKIII، تنها فول فریم بودن آن نیست؛ حتی این دوربین در مقابل شرایط مختلف آب و هوایی مقاوم است و بدنه‌ی آن تماما فلزی است. این یعنی میتوانید لحظه سفر بدون هیچ نگرانی دوربین خود را به هر جایی ببرید. اگر در جستجوی دوربینی کوچک و سبک‌ هستید، خوب است یک دوربین کراپ سنسور تهیه کنید. حتی دوربین‌های فول‌فریم بدون آینه هم لحظه بهره برداری از لنز زوم، محیط فراوانی اشغال می‌کنند.

با این وجود دوربین‌های کراپ سطح پیشرفته هم وجود دارند. برای نمونه می توان به کانن ۷D MKII یا نیکون D500 ویژه عکاس‌های ورزشی یا حیات وحش اشاره نمود. کراپ بودن در این دوربین نه‌تنها عیب نیست، حتی ازآنجایی که آزادی رفتار بیشتری در نزدیک شدن به سوژه (با استناد به کراپ ۱.۶ یا ۱.۵ برابر سنسور و گسترش فاصله کانونی لنز) و حرکت به عکاس می‌دهد، می‌توان حتی از آن به نوعی یک مزیت یاد کرد.

امیدواریم این نوشته پیرامون عکاسی مورد استقبال شما قرار گرفته است. اگر دوست دارید با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

منبع