استاندارد ایزو چیست و چگونه باید تنظیم شود

میزان حساسیت دوربین به نور (ایزو) یکی از جدی ترین انتخاب‌ها در ثبت عکس ها حرفه‌ای است. با اینحال این حساسیت به چه نحو تعیین می‌شود و چه تأثیری بر تصویر‌ها خواهد گذاشت.

در عکاسی، ایزو به معنای میزان حساسیت یک قطعه فیلم یا سنسور دیجیتال به نور است. هرچه این معیار بالاتر باشد حساسیت ابزار بالاتر خواهد بود. هرچه حساسیت دوربین به نور کمتر باشد، ابزار نیازمند دیافراگمی بازتر و سرعت کمتر در بسته شدن شاتر است. اکثر دوربین‌های دیجیتال دامنه‌ی حساسیتی بین ۱۰۰ تا ۱۲,۸۰۰ دارند.

ایزو (مخفف International Organization for Standardization) اسم نهادی است که این استاندارد را تعریف کرده است. تمامی تولیدکنندگان دوربین، سنسورهای خود را به شکلی تنظیم می‌کنند که در دامنه‌ی حساسیت استاندارد قرار بگیرند. پس ایزو ۱۰۰ در یک دوربین کانن ۵D MKIV حساسیت نور شبیه به همین رقم در آیفون خواهد داشت.

ایزو چیست؟

ایزو در دوربین‌های آنالوگ و دیجیتال مفهومی یکسان دارد؛ در چنین موقعیتی به شکلی دارای اختلاف ثبت می‌شود. در فیلم‌‌ها این رقم نشان‌دهنده‌ی سرعت واکنش مواد شیمیایی به نور است. هرچه این مواد سریع‌تر به نور واکنش نشان دهند؛ میزان ایزو بالاتر خواهد بود و نیاز به نور کمتری برای ثبت یک تصویر است. با اینحال در این متن بیشتر تمرکز ما روی دوربین‌های دیجیتال معطوف است.

سنسور دوربین‌های دیجیتال از میلیون‌ها سنسور کوچک‌تر ساخته شده است. به نوعی مثال یک سنسور ۲۰ مگاپیکسل، ۲۰ میلیون سنسور کوچک‌تر را در خود قرار داده است که هرکدام وظیفه‌ی تعیین روشنایی یک پیکسل را به عهده دارد. فوتون‌های نور به این سنسورهای کوچک برخورد می‌کنند و میزانی از بار الکتریکی را اکتیو می‌کنند. هرچه فوتون‌های بیشتری یک سنسور را هدف قرار دهند؛ میزان این دفعه بیشتر خواهد بود و با این وجود پیکسل مورد نظر روشن‌تر خواهد شد.

رابطه‌ی بین میزان بار الکتریکی و روشنی هر پیکسل قراردادی است و به وسیله تولید کننده‌ی دوربین تعیین می‌شود. پس تولید کننده‌ها سنسور را به شکلی تنظیم می‌کنند که تصویر ذخیره‌شده در یک دوربین دیجیتال با حساسیتِ ۱۰۰، شبیه به تصویر ثبت‌شده روی یک فیلم با همین حساسیت ظاهر شود.

در شرایطی که یک فیلم ایزو ۲۰۰ از جهت شیمیایی ترکیبی دارای اختلاف با ایزو ۱۰۰ دارد؛ در دوربین دیجیتال سنسورِ دریافت نور پیوسته یکسان است و پیوسته بار الکتریکی یکسانی دریافت می‌کند. پس مقدار حساسیت به وسیله ابزار شبیه به‌سازی می‌شود. وقتی که حساسیت یک دوربین دیجیتال از ۱۰۰ به ۲۰۰ گسترش می یابد، در سنسورها هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود؛ حتی میزان باری که هر سنسور دریافت می‌کند و با این وجود روشنایی هر پیکسل به وسیله ابزار دوبرابر می‌شود. بدین جهت است که دوربین‌های دیجیتال در نور کم بهتر از دوربین‌های آنالوگ رفتار می‌کنند.

ایزو به چه نحو اندازه‌گیری می‌شود؟

برای اندازه‌گیری ایزو از یک رابطه‌ی لگاریتم ساده استفاده می‌شود. هربار که مقدار ایزو دوبرابر می‌شود؛ روشنایی تصویر به اندازه‌ی یک «استاپ» (که اصطلاحی در عکس‌برداری برای اشاره به میزان نور دریافتی است) گسترش می یابد.

پس اختلاف میان روشنایی بین دو تصویر با حساسیت‌های ۱۰۰ و ۲۰۰ به اندازه‌ی اختلاف بین دو تصویر با حساسیت‌های ۸۰۰ و ۱۶۰۰ است. در دوربین شما، یک تصویر با حساسیتِ ایزو ۶۴۰۰، شش استاپ روشن‌تر از ایزو ۱۰۰ است.

چه مقدار حساسیت خوب است؟

همراه با سرعت و گستردگیِ  دیافراگم، ایزو یکی از جدی ترین معیارهای تصویربرداری مدرن است. حساسیت امکان دارد به اندازه‌ی دو مورد اول بر ظاهر تصویر تأثیر نگذارد؛ با این وجود باید با دقت و در تناسب با شرایط محیطی انتخاب شود.

در عکس پایین دو تصویر از برگی یکسان را می‌بینید که با بزرگ‌نمایی ۲۰۰٪ و در فاصله‌ی چند ثانیه از یکدیگر گرفته شده‌اند. تصویر سمت چپ با حساسیت ایزو ۱۰۰ گرفته شده است و تصویر سمت راست با حساسیت ایزو ۱۶۰۰.

میتوانید تأثیر این تغییر را در تصویر‌برداری ببینید. در عکس سمت چپ که با حساسیت کمتر و سرعت شاتر کمتر گرفته شده است؛ تصویر نویز بسیار کمی دارد با این وجود تار به ذهن خطور میکند. در عکس سمت راست که سرعت و حساسیت بیشتری دارد؛ مرزها به شکل کامل واضح هستند با اینحال نویز فراوانی در عکس قابل مشاهده است.

انتخاب حساسیت متعادل (و سرعت شاتر و باز بودن دیافراگم به میزان خوب)‌ به برداشتن بهتر تصویر در شرایط مختلف یاری مینماید. بالاخره برقراری این تعادل بر عهده‌ی عکاس است و تست ایشان در تصمیم‌گیری صحیح بی‌تأثیر نیست.

امیدواریم این نوشته پیرامون عکاسی مورد استقبال شما قرار گرفته است. درصورت تمایل با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

منبع